ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ

Τί είναι

Το αρτηριακό δίκτυο στο σώμα μας, είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά οξυγονωμένου αίματος στους διάφορους ιστούς, προκειμένου να καλυφθούν οι ενεργειακές τους ανάγκες. Περιφερική αρτηριοπάθεια ονομάζεται η στένωση ή απόφραξη των αρτηριών που τροφοδοτούν τα άνω και κάτω άκρα, μα αποτέλεσμα την ελαττωμένη ροή αίματος προς αυτά (ισχαιμία). Το κάπνισμα, η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία και ο σακχαρώδης διαβήτης, αποτελούν τους κυριότερους παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση περιφερικής αρτηριακής νόσου.

Συμπτώματα

Ανάλογα με τις κλινικές της εκδηλώσεις, η περιφερική αρτηριακή νόσος μπορεί να χωριστεί σε τέσσερα στάδια : το ασυμπτωματικό, τη διαλείπουσα χωλότητα, το άλγος αναπαύσεως και τη γάγγραινα. Καθώς η παροχή αίματος στα άκρα μειώνεται, η νόσος αρχίζει να εκδηλώνει συμπτώματα. Το πιο χαρακτηριστικό είναι η διαλείπουσα χωλότητα, δηλαδή ο πόνος που εμφανίζεται στα κάτω άκρα κατά τη βάδιση και ο οποίος υποχωρεί με την ανάπαυση. Όταν η αιμάτωση του άκρου μειωθεί σε βαθμό που να μην καλύπτει τις ανάγκες του ακόμα και κατά την ηρεμία, τότε εμφανίζεται το άλγος αναπάυσεως. Το στάδιο αυτό μπορεί να εκδηλωθεί και σε συνδυασμό με ισχαιμικά έλκη και γάγγραινα.

Διάγνωση

Η διαγνωστική προσέγγιση της περιφερικής αρτηριακής νόσου περιλαμβάνει, πρωτίστως τον κλινικό και παρακλινικό έλεγχο, ενώ το έγχρωμο υπερηχογράφημα (Triplex) παρέχει πληροφορίες τόσο ανατομικές όσο και λειτουργικές, που αφορούν στα σημεία της αρτηριακής βλάβης. Σε πιο πολύπλοκες περιπτώσεις, απαιτούνται εξειδικευμένες απεικονιστικές μέθοδοι (ψηφιακή αγγειογραφία, CTA, MRA), ιδιαίτερα σε ασθενείς που πρόκειται να αντιμετωπιστούν χειρουργικά ή ενδαγγειακά.

Θεραπευτική προσέγγιση

Η αντιμετώπιση της περιφερικής αρτηριακής νόσου επιτυγχάνεται με συντηρητικά μέσα(ρύθμιση παραγόντων κινδύνου, άσκηση, φαρμακευτική αγωγή)  και χειρουργικές μεθόδους (κλασικές-ενδαγγειακές).

 

Προσδιορισμός παραγόντων κινδύνου και αντιμετώπιση τους – είναι σημαντικό να γίνει ο προσδιορισμός των παραγόντων κινδύνου και εν συνεχεία η αντιμετώπιση τους. Έτσι οι παράγοντες κινδύνου είναι το  κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης,  υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, η ομοκυστειναιμία, το ινιδογόνο, υπερπηκτικές καταστάσεις, αλκοόλ και άλλοι. Πρέπει να γίνετε αντιμετώπιση του κάθε παράγοντα ξεχωριστά.  Σε ότι αφορά το κάπνισμα υπάρχουν ειδικά προγράμματα αντικαταστάτες νικοτίνης. Το λιπιδικό προφίλ  διορθώνετε με στατίνες (έχουν δράση αντιοξειδωτική, αντιθρομβωτική, αντιλιπιδαιμίκη, βελτιώνουν την λειτουργία του ενδοθήλιου, σταθεροποιούν την  πλάκας), εκλεκτικούς αναστολείς απορρόφησης χοληστερόλης στο εντερο, ρητίνες ανταλλαγής ιόντων δρουν στο έντερο και οι φιβράτες. Η ομοκυστειναιμία διορθώνετε με βιταμίνες Β και φολικό οξύ.

Άσκηση – μέρος της αρχικής θεραπείας για όλους τους ασθενείς με ΠΑΝ αποτελεί η άσκηση υπό επίβλεψη. Στα πιο αποτελεσματικά προγράμματα χρησιμοποιείται μια επαναλαμβανόμενη άσκηση ή ο κυλιόμενος τάπητας με επαρκή ένταση ώστε να επέλθει χωλότητα. Μετά το πέρας της συνεδρίας διάρκειας 30-60 λεπτών ακολουθεί ανάπαυση. Οι συνεδρίες άσκησης τυπικά διεξάγονται τρεις φορές τη βδομάδα για τρεις μήνες.

Φαρμακευτική αγωγή – τα φάρμακα που συνήθως χορηγούνται είναι τα περιφερικά αγγειοδιασταλτικά (ρεολογικά) όπως η σιλοσταζόλη, η πεντοξυφιλίνη και η ναφτιτρουροντίνη. Βασικό ρόλο στην θεραπεία της περιφερικής αγγειοπάθειας παίζουν τα αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα οι προστανγλανδίνες και αλλα.

Ενδείξεις χειρουργείου για περιφερική αγγειοπάθεια – ενδείξεις για χειρουργική αντιμετώπιση αποτελούν η κρίσιμη ισχαιμία, το άλγος ηρεμίας, νέοι ασθενείς με διαλείπουσα χωλότητα που δεν ανταποκρίνεται σε συντηρητικά μέσα, οξεία ισχαιμία-θρόμβωση αρτηρίας, αορτολαγόνιος νόσος, το σύνδρομο Leriche (διαλείπουσα χωλότητα κάτω άκρων, ανικανότητα και απουσία μηριαίων σφύξεων).  Βάση των βλαβών και της γενικής κατάστασης του ασθενούς, η θεραπεία μπορεί να είναι είτε ενδαγγειακή είτε με ανοιχτό χειρουργείο.