ΚΑΡΩΤΙΔΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ

Τί είναι

Οι καρωτίδες είναι αρτηρίες που μεταφέρουν αίμα από την καρδιά προς το κεφάλι. Σε κάθε πλευρά του τραχήλου υπάρχει μία καρωτίδα, η οποία διχάζεται σε δύο κλάδους (έσω και έξω). Η έσω καρωτίδα αποτελεί το σημαντικότερο αγγείο αιμάτωσης του εγκεφάλου.

Κατά την καρωτιδική στένωση, αναπτύσσεται στην έσω καρωτίδα μία βλάβη η οποία προκαλεί μείωση της παροχής αίματος προς τον εγκέφαλο.Ως κυριότεροι αιτιολογικοί παράγοντες αναφέρονται το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρτηριακή υπέρταση και η υπερχοληστερολαιμία.

Συμπτώματα

Η στένωση καρωτίδας μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματική ακόμη και σε υψηλό βαθμό στένωσης. Ενίοτε μπορεί να προκαλέσει ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο στον ασθενή, με εμφάνιση αντίστοιχων νευρολογικών συμπτωμάτων (αδυναμία του ετερόπλευρου άνω και κάτω άκρου, πτώση της γωνίας του στόματος, λιποθυμικό επεισόδιο, αδυναμία έκφρασης λόγου, κλπ…). Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι παροδικά και διαρκούν από μερικά λεπτά έως και αρκετές ώρες, οπότε το εγκεφαλικό χαρακτηρίζεται παροδικό (ΠΙΕ ή ΤΙΑ).

Όταν τα συμπτώματα είναι μόνιμα, τότε το εγκεφαλικό μπορεί να θεωρηθεί μόνιμο (ΑΕΕ). Σε αυτή την περίπτωση, η κλινική εικόνα του ασθενή μπορεί να επιδεινωθεί ή να βελτιωθεί με την πάροδο του χρόνου.

Διάγνωση

Η αρχική διάγνωση της καρωτιδικής στένωσης τίθεται με το έγχρωμο υπερηχογράφημα (Triplex). Σε πολύπλοκες αλλοιώσεις χρησιμοποιούνται πιο ακριβείς μέθοδοι όπως η ψηφιακή αγγειογραφία (DSA).

Θεραπευτική προσέγγιση

Οι τρόποι αντιμετώπισης της καρωτιδικής στένωσής είναι η ενδαρτηρεκτομή καρωτίδος (μέθοδος εκλογής με καλύτερα αποτελέσματα) και η ενδαγγειακή αντιμετώπιση με τοποθέτηση stent. Η ενδιαγγειακή αντιμετώπιση είναι μέθοδος επιλογής όταν ο ασθενής έχει εχθρικό τράχηλο (ακτινοβολία τραχήλου, ασθενείς με τραχειοτομία, λοίμωξη, συρίγγιο), παράλυση ετερόπλευρου λαρυγγικού νεύρου, προηγούμενη ενδαρτηρεκτομή με επαναστένωση, υψηλή στένωση μη προσπελάσιμη χειρουργικά, σε ασθενείς υψηλού κινδύνου (σοβαρές καρδιολογικές παθήσεις η σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια). Επίσης αξίζει να αναφέρουμε ότι η ενδιαγγειακή αντιμετώπιση έχει απόλυτη αντενδείξη σε ασθενείς μεγάλης ηλικίας άνω των 80 χρονών (ασβεστώσεις, στενώσεις, ελικώσεις, επιμήκυνση και μετατόπιση τόξου), σε πολύ μαλακές ασταθής πλάκες, σε σοβαρές ελίκωσεις ή γωνίωση της έσω καρωτίδος, σε εχθρικό αορτικό τόξο (τόξου τύπου ΙΙΙ, παραλλαγές αορτικού τόξου, έντονη ασβεστοποίηση αορτικού τόξου), ελίκωση, γωνίωση και σημαντικές βλάβες κοινής καρωτίδας.

Παρόλο που η ενδαρτηρεκτομή αποτελεί τη μέθοδο εκλογής στην καρωτιδική στένωση, η επιλογή του χειρουργικού τρόπου αντιμετώπισης της νόσου, πρέπει να εξατομικεύεται ανάλογα με τις ανάγκες του εκάστοτε ασθενή.